Ο κνησμός στα ζώα είναι ίσως η πιο συχνή αντίδραση σε ερεθίσματα που αφορούν συνήθως το δέρμα και γίνεται εύκολα αντιληπτός από όλους μας στο σύνολο των κατοικιδίων . Είναι αυτονόητο πως μέχρι κάποιο βαθμό ο κνησμός – φαγούρα εκδηλώνεται φυσιολογικά και περνά “απαρατήρητος” όταν η έντασή του είναι μικρή – όπως και στον άνθρωπο.
Όταν η ένταση αλλά και η διάρκειά του αυξηθεί, τότε αρχίζει να γίνεται βασανιστικός, να επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής του ζώου και να ανησυχεί τον κηδεμόνα αναγκάζοντάς τον σε αναζήτηση ιατρικής βοήθειας . Ο κνησμός στα ζώα εκδηλώνεται με διαφορετικό τρόπο ανά ζωικό είδος.
Για παράδειγμα στο σκύλο εκδηλώνεται με ξύσιμο του σώματος ή του κεφαλιού με τα πόδια , με χτύπημα/τίναγμα του κεφαλιού σε ωτίτιδες κυρίως, με τρίψιμο του σώματος ή του κεφαλιού σε εξωτερικές επιφάνειες και τέλος με μάσημα-γλείψιμο-δάγκωμα των ποδιών ή και σημείων του κορμού. Εάν το ζώο διακόπτει το γεύμα του για να ξύνεται να θεωρείτε πως ο κνησμός είναι βασανιστικός. Η γάτα, αντίθετα, η οποία συνηθίζει να κρύβεται για να ξυθεί, καταφεύγει σε αυξημένη αυτοπεριποίηση του τριχώματός της με αφαίρεση και μάσημα τριχών, με έντονο γλείψιμο αλλά και με διαταραχές συμπεριφοράς, όπως έντονα τινάγματα αλλά και εκδήλωση υπερδιέγερσης και επιθετικότητας πολύ συχνότερα απ ότι ο σκύλος.
Οι εκδηλώσεις αυτές θα πρέπει να κινητοποιούν τον κηδεμόνα προς αναζήτηση βοήθειας πριν παρατηρηθούν αλλαγές/αλλοιώσεις επάνω στο δέρμα του ζώου όπως πάχυνση, έλκη – απώλεια τριχών – κολλημένες υγρές κρούστες – δυσοσμία, αλλαγή χρώματος και εκκρίσεις που είναι το επόμενο στάδιο όταν ο κνησμός χρονίζει και εντείνεται. Αυτή η εναλλαγή πρώτα φαγούρα και έπειτα ορατές δερματικές αλλοιώσεις συνήθως και όχι πάντα εμφανίζεται στις παρασιτώσεις (ψώρες) αλλά και στις συχνότατες αλλεργικές αντιδράσεις των ζώων είτε στους ψύλλους ειτε στο περιβάλλον είτε στην τροφή πολύ συχνότερα από άλλες (τσιμπήματα εντόμων – αντίδραση σε φάρμακα – νεοπλάσματα).
Τόσο για τις παρασιτώσεις λοιπόν όσο και για τις αλλεργικές σε αυτές αντιδράσεις (πχ σε αλλεργικό ζώο το σάλιο ενός ψύλλου μπορεί να φέρει “έκρηξη” κνησμού) η ανάγκη προληπτικής χορήγησης (ασφαλών για τον άνθρωπο) αντιπαρασιτικών φαρμάκων όλο τον χρόνο ακόμη και για τα εντός σπιτιού κατοικίδια είναι πέρα από αναγκαίος.
Επιλέγοντας να αναφερθούμε στους ψύλλους, που είναι το συχνότερο αίτιο κνησμού, αρκεί να γνωρίζουμε ότι από το πρώτο 24ωρο παραμονής τους επανω στο ζώο ο κάθε ψύλλος παράγει μέχρι κ 50 αυγά ημερησίως-που πεφτουν σε όλο το σπίτι- κι έχει κύκλο ζωής εως και 10 εβδομάδες,καταλαβαίνουμε την ανάγκη της συνεχούς πρόληψης.
Πλέον έχουμε στη διάθεσή μας φάρμακα σε μορφή χαπιών – αμπούλας – περιλαιμίου που μπορούν ανα περίπτωση να καλύψουν ετήσια το κάθε ζώο ώστε να είμαστε ασφαλείς τόσο εμείς και όσο και τα κατοικίδιά μας έναντι των παρασιτώσεων αλλά και των ασθενειών που μεταφέρουν.
